فصلنامه علمی نسیم کوثر

وابسته به بنیاد فرهنگی خدماتی امام حسن عسکری(ع)

تبلیغات تبلیغات

بررسی قیاس و کاربرد آن در نظام حقوق کیفری ایران و افغانستان

داود عطایی  .دانشجوی دکتری فقه و حقوق قضایی، جامعۀ المصطفی العالمیه (ص)، قم d.atayi1375@gmail.com    چکیدهقیاس به عنوان یکی از روش‌‌های رایج استدلال در نظام حقوقی، میتواند در صورت خلأ قانونی، ابهام، اجمال و تعارض قوانین، خلأ قانونی را پوشش داده و قوانین مبهم را تفسیر کند و همچنین قواعد حقوقی را با نیاز‌‌های روز جامعه همراه و متناسب سازد.این مطالعه با روش تحلیلی – توصیفی تأکید می‌‌کند که سیاست کیفری برای صیانت از جایگاه خود در قبال چالش‌‌های مربوز و با توجه به اصل 167 ق.ا ایران و ماده 130 ق.ا افغانستان و همچنین ماده اول قانون جزا، برای پوشش خلأ قانونی، تفسیر قوانین و جهت همپایی با تکنولوژی و ابزار جدید جرایم، ناگزیر از استدلال قیاسی خواهد بود.مهمترین نتایج: قیاس نباید در حقوق کیفری بطور مطلق مجاز و یا ممنوع باشد. اصل 36 ق.ا ایران و ماده 27 ق.ا افغانستان مانع کار برد آن خواهد بود. قیاس در ن
ادامه مطلب

تحلیل حدیث رفع و تبیین حکم رفع شده در «ما لایعلمون»

سید عارف حسینی طلبه پایه 10 حوزه علمیه قم، مؤسسه فقهی اصولی کریم اهل بیت علیهم السلام. 1403-1404چکیدهیکی از اصلی‌ترین ادله‌ی اصل برائت که علمای اصولی به آن استناد کرده‌اند، «حدیث رفع» است که از پیامبر اکرم (ص) نقل شده است. در این روایت، یکی از مواردی که از امت پیامبر رفع شده، «ما لایعلمون» (آنچه نمی‌دانند) ذکر شده است. اما در مورد معنای «ما موصوله» در این روایت و اینکه دقیقاً چه چیزی رفع شده است، میان علما اختلاف نظر وجود دارد. این مقاله با روش توصیفی-تحلیلی به بررسی این مسئله پرداخته و در پی تبیین حکم رفع شده در حدیث رفع است. پس از تفکیک میان حکم تشریعی و تکوینی، این نتیجه حاصل شد که آنچه از «ما لایعلمون» رفع می‌شود، صرفاً حکم تکلیفی عملی است که به حکم واقعی آن جهل وجود دارد. از آنجا که اختلاف نظر درباره‌ی اینکه «آیا عملی که انسان نادانسته مرتکب آن می‌شود، اثر وضعی دارد یا نه» منجر به چا
ادامه مطلب

منع تسلط کفار بر ممالک اسلامی از منظر فقه، بر مبنای محور هفتم بیانیه گام دوم انقلاب

امان الله فیاض‌‌   دانشجوی دکتری فقه و حقوق قضایی، جامعة المصطفی العالمیه، قم، ایران، رایانه: amnollah1976@gmail.comچکیده: قرآن کریم، سلطه‌ی کفار بر مؤمنان را ممنوع اعلام نموده است. قاعده نفی سبیل زیربنا و اساس روابط خارجی دنیای اسلام با بیگانگان را مشخص می‌کند. سؤال این است‌‌که آیا قاعده‌‌ی نفی سلطه‌‌ی کفار بر امت اسلامی، با بیانیه‌‌ی گام دوم انقلاب، ارتباط دارد؟ مفهوم نفی سلطه‌‌ی کفار بر مسلمین عام است؛ زیرا واژه «سبیل» که از قبیل نکره در سیاق نفى است افاده عموم می‌کند. بنابراین، آیه دارای مفهومی عام است که می‌تواند شامل «نفی سلطه در تکوین و در حوزه تشریع احکام و نفی غلبه در حوزه احتجاج و برهان و ...» باشد. به بیان دیگر قاعده نفی سبیل هرنوع سلطه و غلبه را نسبت به مسلمان و ممالک اسلامی نمی‌پذیرد. در شرایط حاضر که نفوذ کشورهای بیگانه بر مسلمانان و کشورهای آنان سایه افکنده است، یکی از بهتر
ادامه مطلب

مشارکت سیاسی زنان درتصدی مناصب دولت اسلامی

علی احمد امیری دانشجوی دکتری فقه سیاسی، جامعة المصطفی العالمیة، قم، ایران: رایانامه: Amirialiahmad1975@gmail.comچکیده با استناد به قوامیت مردان ، حرمت تصدی زنان در امور اجرایی دولت اسلامی در صورت استنتاج می‌شود که قوامیت متضمن معنای ولایت، وعام باشد، مدیریت از جنس ولایت باشد، چون این فرضیه‌ها ثابت نیست، قوامیت محتمل در معنای مراقبت و ولایت ومدیریت است، قابل استدلال بر ثبوت ولایت عام مردان را ندارد، از طرف در امور اجرایی دولت اسلامی منصب ولایی محرز نیست، بلکه نفی ولایت اداری ترجح دارد، بنابراین  ادله از کتاب و سنت اراء شده، قا بلیت برای اثبات حرمت تصدی زنان ندارد، در این  مورد دو دیدگاه متفاوت مطرح شده است تصدی وعدم تصدی. تحقیق حاضر ضمن تبیین این دیدگاهها  نظر جواز تصدی را تقویت نموده است. در نهایت تصدی امور اجرایی برای زنان در صورت اصلح بودن آن‌ها با جود مردان واجد شرایط یک امر مرجوح، و ب
ادامه مطلب

مبانی اسلامی مقاومت در برابر اشغالگری؛ تبیین و تحلیل دیدگاه‌های قرآنی، روایی، فقهی و حقوقی

 نظر علی واحدی  دانشجوی دکتری حقوق جزا و جرم شناسی، جامعه المصطفی العالمیه، مشهد مقدس، ایران، رایانامه:  nazaraliwahedi1357@gmali.comچکیده  استوارسازی ایستادگی در برابر ستمگران بر پایه اصول و قواعد اسلامی امری ضروری است.پژوهش حاضر با هدف تحلیل و تبیین مبانی، اصول و قواعد قرآنی، روایی، فقهی و حقوقی مقاومت صورت گرفته است. این پژوهش با رویکرد توصیفی-تحلیلی و با استفاده از روش کتابخآن‌های انجام شده است. ابزار گردآوری داده‌ها شامل اسناد، کتب و نرم‌افزارهای علوم اسلامی بوده است. منابع اطلاعاتی در کتابخانه‌ها و نرم‌افزارهای تخصصی علوم اسلامی مورد بررسی و تحلیل قرار گرفته‌اند. ‌یافته ها: آمادگی همه‌جانبه در برابر اشغالگران، ظلم‌ستیزی، اهمیت کیفیت در مقایسه با کمیت، تنفر از ستمگران، نفی سلطه‌گری، دفاع همگانی در برابر متجاوزان و صیانت از جان، مال و ناموس مظلومان، از جمله تکالیف همگانی محسوب می‌شوند
ادامه مطلب

آثار ایمان از منظر قرآن و روایات اسلامی

سید مهدی نقوی  کارشناس ارشد رشته ادیان ابراهیمی، مدرسه حکمت و مطالعات ادیان، جامعه المصطفی(ص) العالمیه، قم.چکیده ایمان از دیدگاه قرآن و روایات اسلامی به عنوان یکی از اصول بنیادین اعتقادی و اخلاقی نگریسته می‌شود که تأثیرات گسترده و عمیقی بر زندگی انسآن‌ها دارد. در قرآن، ایمان به عنوان نیروی محرکه‌ای ذکر شده که انسان را به سوی خوبی‌ها رهنمون می‌سازد و روابط او را با خدا و جامعه تعریف می‌کند. آیات بسیاری در قرآن به آثار ایمان اشاره دارند ایمان در روایات اسلامی نیز با ویژگی‌هایی مثل یقین، توکل، و تسلیم به اراده خداوند توصیف شده است. در احادیث پیامبر اسلام و ائمه معصومین (ع)، بر نکاتی مانند ارتباط مستقیم ایمان با اخلاقیات، مانند راستگویی، امانت‌داری، و خوش‌رفتاری، تأکید شده است.از جمله آثار مهم ایمان می‌توان به افزایش میل به عمل صالح، ایجاد حس مسئولیت‌پذیری در قبال خود و دیگران، و تقویت احساس
ادامه مطلب

حکمرانی مهاجرت در ایران: خلاهای سیاست‌‌گذاری و چالش‌‌های مدیریتی

سید محمد فیروزی پژوهشگر در اکادمی در تبعید، دانشگاه فنی- صنعتی دورتموند، دورتموند، آلمان. (mohammad.firozi@tu-dortmund.de) ذبیح‌‌الله عثمانی   کارشناسی ارشد جامعه شناسی دانشگاه یزد (zabiullah.osmani123123@gmail.com) چکیده:   هدف این پژوهش، بررسی انتقادی سیاست‌های مهاجرتی جمهوری اسلامی ایران بوده که با روش تحلیل مضمون و با رویکرد توصیفی ـ تحلیلی انجام شده است. جامعه‌آماری این پژوهش، براساس مطالعات عمومی و مشورت با کارشناسان، کلیه قوانین و آئین‌نامه‌ها و پژوهش‌های داخلی مرتبط با پدیده مهاجرت مشخص شد. نمونه‌گیری براساس تعیین واژگان کلیدی و فهرست عناوین، و داد‌ه‌ها براساس فیش‌برداری جمع‌آوری، و تحلیل داده‌ها؛ با کدگذاری  اولیه و بعد، کدها در قالب مضامین، و  درنهایت شبکۀ از مضامین تشکیل و تحلیل گردید. یافته‌های این پژوهش نشان میدهد که؛ دولت ایران، فاقد یک سیاست روشن و به‌روز شده در مورد مساله
ادامه مطلب

وبلاگ های پیشنهادی

پیوندها